Een gezond dag/nacht ritme (Circadian Rhythm)
Onze eerste pijler: hoe het juiste dag- en nachtritme je gezondheid, vitaliteit, slaap, hormoonbalans en herstel beïnvloedt.
Onze benadering
In vroeger tijden kenden wij alleen het licht uit natuurlijke bronnen, zoals daglicht, avondschijnsel van de maan en het licht van bliksem en vuur. Men ging slapen kort na zonsondergang en ging uit bed zodra de haan kraaide. Pas sinds zo’n 150 jaar bestaat er kunstlicht, waardoor we niet meer volgens het ritme van licht en donker hoeven te leven. Er werd een omgeving gecreëerd waarin wij wakker zijn wanneer wij horen te slapen en andersom, en hiermee verstoren wij ons gezonde, natuurlijke dag/nachtritme.
Wij, als zoogdieren, zijn niet gemaakt om te veel en te vaak af te wijken van ons natuurlijke dag/nachtritme. Op tijd gaan slapen en weer op tijd uit bed gaan is een zeer belangrijke pijler onder een goede gezondheid en vitaliteit. Zorg dat je tijdens die nachtelijke uren tussen de 6 en 8 uur kwalitatief goede slaap hebt. Wat echter ook heel belangrijk is, is om in de ochtend, het beste zo kort mogelijk na wakker worden, volspectrum daglicht in onze ogen te krijgen. In en rond onze ogen zitten namelijk allerlei receptoren die dit ochtendlicht gebruiken om onze biologische klok voor die dag in te stellen. Benieuwd wat er precies gebeurt tijdens die uren slaap? Lees wat er met je mitochondriën gebeurt tijdens je slaap.
De ‘Masterklok’ van ons dag/nachtritme, de SCN (de Suprachiasmatic Nucleus), bevindt zich vlak achter de ogen en is verantwoordelijk voor de aansturing van talloze belangrijke processen in ons lichaam. Bij deze processen draait haast alles om timing. Een verkeerde timing is erg ongezond. Structureel op het verkeerde moment van de dag, processen zoals slaap, voeding, licht en beweging, starten of juist stoppen is de eerste stap op weg naar gezondheidsproblemen. Alles wat ons natuurlijke juiste dag/nachtritme verstoort, zoals het overdag dragen van een zonnebril, te veel kunstlicht (zeker in de avond) en het schadelijke licht van moderne elektronica, zorgt voor zo’n verstoring. Hoe dit alles werkt vat de wetenschap tegenwoordig onder de discipline ‘Circadian Biology’, en dit kan niet worden overgeslagen door een ieder die (weer) optimaal gezond en vitaal wil worden en/of blijven.
De essentie van deze wetenschap, en hoe dit heel pragmatisch en op de juiste manier te vertalen is naar toepassing in het dagelijks leven, zetten wij graag uiteen in een fascinerende sessie over dit thema. In onze kennismakingssessie hebben wij reeds enkele tipjes van de sluier hierover opgelicht, maar voor wie optimaal wil floreren is verdere verdieping in deze materie onvermijdelijk.
Wat je in deze sessie leert
Wat kunnen wij je hier verder bieden? Zoals hierboven gesteld is het hebben van een zekere basiskennis over deze belangrijke ‘pijler’ onder een goede gezondheid en vitaliteit een must. In een sessie van ongeveer 90 minuten leggen wij je uit hoe je het juiste circadiaanse ritme in je dagelijkse leven toe kunt passen. Geen saaie wetenschap, maar praktische basiskennis, inclusief de vertaling naar de dagelijkse praktijk van wat wel te doen en wat vooral ook niet, en op welke momenten van de dag (de timing).
- wat het circadiane ritme precies is
- hoe licht, voeding, beweging en slaap invloed hebben op je lichaam en gezondheid
- hoe je ritme verstoord kan raken
- hoe je dit op de juiste manier toe kunt passen in je leven
- welke circadiaanse gewoonten nog meer kunnen bijdragen aan jouw gezondheid & vitaliteit
Gerelateerde thema-sessies
Veelgestelde vragen
Wat is het circadiaans ritme?
Het circadiaans ritme is het innerlijke ritme van ongeveer 24 uur waarmee je lichaam zijn processen op het juiste moment van de dag afstemt: slapen en wakker worden, hormonen, lichaamstemperatuur, spijsvertering en energie. Het wordt vooral afgestemd door licht en donker.
Wat betekent je biologische klok?
Je biologische klok is de masterklok (de SCN, vlak achter je ogen) die dat ritme aanstuurt. Ook in andere organen zitten kleinere klokken. Een regelmatig ritme helpt al die klokken met elkaar in de pas te blijven.
Hoe beïnvloedt daglicht je slaap?
Daglicht, vooral in de ochtend, geeft je klok het signaal dat de dag begint en helpt je ’s avonds weer slaperig te worden. Fel kunstlicht en schermen laat in de avond kunnen dat signaal verstoren. Daarom is het verstandig om overdag naar buiten te gaan en ’s avonds minder fel en blauw licht te gebruiken.
Waarom is een vast dag-nachtritme belangrijk?
Bij veel processen in je lichaam draait het om timing. Een vast patroon in slapen, opstaan, eten en bewegen helpt je lichaam te weten wat wanneer nodig is. Wie structureel afwijkt, bijvoorbeeld door nachtdiensten of laat licht, kan merken dat slaap, energie en herstel verstoord raken. Dat is geen schuld: soms is werken op andere tijden niet te vermijden.
Hoe ondersteun je je biologische klok?
Ga elke dag in de ochtend naar buiten, ook bij bewolking. Houd ongeveer vaste tijden aan voor slapen en opstaan, eet op vaste momenten en niet te laat, beweeg overdag, en gebruik ’s avonds minder fel licht en schermen. Slaap je langere tijd slecht, of voel je je blijvend uitgeput? Bespreek dat dan met je huisarts.
Op welke kennis bouwen we? Boeken over dit onderwerp vind je bij dag- en nachtritme, licht en kwantumbiologie.
Wil je begrijpen hoe jouw dagelijkse ritme invloed heeft op je gezondheid? Dan biedt deze sessie een praktische en inzichtgevende basis om mee aan de slag te gaan.