Diabetes type 2: wat kun je zelf doen met lifestyle?
Volgens het Diabetes Fonds hebben ruim een miljoen mensen in Nederland diabetes, en naar schatting zijn er nog zo'n 400.000 mensen die diabetes type 2 hebben zonder het te weten. Het is dus een van de meest voorkomende chronische aandoeningen.
In dit blog leggen we uit wat diabetes type 2 is, wat de wetenschap zegt over lifestyle en waar je zeker op moet letten als je medicijnen gebruikt. Het gaat uitdrukkelijk over type 2, want type 1 werkt anders.
Wat is diabetes type 2?
Bij diabetes type 2 reageren je lichaamscellen minder goed op insuline, het hormoon dat suiker (glucose) uit je bloed in je cellen brengt. Dat heet insulineresistentie. Je alvleesklier maakt eerst extra insuline, maar op den duur lukt het niet meer om je bloedsuiker op peil te houden. Het ontstaat meestal langzaam. Veel mensen merken lange tijd weinig, of hebben klachten die ze aan iets anders wijten: moe zijn, veel dorst, vaak plassen, wazig zien of wonden die slecht genezen. De diagnose stelt je huisarts met een bloedtest.
Type 1 is iets anders
Bij diabetes type 1 maakt het lichaam zelf bijna geen insuline meer, doordat het afweersysteem de cellen in de alvleesklier aanvalt. Wie type 1 heeft, heeft altijd insuline nodig. Wat we in dit blog zeggen over lifestyle geldt dus niet voor type 1.
Insulineresistentie en pre-diabetes
Vóór diabetes type 2 is er vaak een voorstadium: pre-diabetes. De bloedsuiker is dan verhoogd, maar nog niet hoog genoeg voor de diagnose. Dat is het moment waarop lifestyle het meeste kan betekenen. Ben je benieuwd naar je risico? Op de website van het Diabetes Fonds staat een gratis risicotest, en je huisarts kan je bloedsuiker meten.
Wat zegt de wetenschap over lifestyle?
De NHG-standaard voor huisartsen noemt een gezonde leefstijl de basis van de behandeling van diabetes type 2, naast medicijnen waar nodig. Een bekende studie is de DiRECT-studie, gepubliceerd in The Lancet in 2018. Mensen met een korte voorgeschiedenis van diabetes type 2 en overgewicht kregen via hun huisartsenpraktijk een begeleid programma met een laagcalorisch dieet en daarna stap voor stap gewone voeding. Na een jaar was bij ongeveer 46 procent de diabetes in remissie, zonder medicijnen. Na twee jaar was dat bij ongeveer 36 procent nog zo. Hoe meer mensen afvielen, hoe groter de kans. Let op: het programma stond onder medisch toezicht, en remissie is niet hetzelfde als genezen, want diabetes kan terugkomen. Het is geen dieet om zelf op eigen houtje te beginnen.
Waar wij bij Re-Balance Health naar kijken
Naast voeding kijken we naar dingen die vaak vergeten worden. Slaap: slaaptekort maakt je lichaam minder gevoelig voor insuline. Stress: langdurige stress beïnvloedt je bloedsuiker. Beweging: je spieren nemen suiker op, en een korte wandeling na de maaltijd kan helpen. Voeding: de richtlijnen noemen groenten, volkoren producten, peulvruchten en noten, en minder suikerhoudende dranken en sterk bewerkte koolhydraten. En je dagritme: regelmaat in slapen, eten en licht. Dit zijn geen wondermiddelen, maar een basis die je stap voor stap kunt opbouwen.
Gebruik je medicijnen? Pas op
Gebruik je medicijnen voor je bloedsuiker, zoals insuline of bepaalde tabletten, dan kan een verandering in voeding of beweging je bloedsuiker te laag maken (hypoglykemie). Stop dus nooit zelf met medicijnen en pas je voeding niet drastisch aan zonder overleg met je huisarts of diabetesverpleegkundige. Laat vooral je bloedsuiker goed controleren als je gaat afvallen of anders gaat eten. Klachten van een te lage bloedsuiker zijn trillen, zweten, hartkloppingen, hoofdpijn en verwardheid. Bij bewusteloosheid of ernstige verwardheid bel je 112.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga naar je huisarts als je veel dorst hebt, vaak moet plassen, onverklaard vermoeid bent, wazig ziet of wonden slecht genezen, ook als je het niet zeker weet. Heb je diabetes, dan blijf je de controles bij je huisarts of diabetesverpleegkundige volgen. Dit blog is informatie en geen medisch advies.
Bronnen
Diabetes Fonds (aantallen en risicotest), NHG-standaard Diabetes mellitus type 2, en Lean M.E.J. et al., 'Primary care-led weight management for remission of type 2 diabetes (DiRECT)', The Lancet, 2018.
Bij Re-Balance Health begeleiden we je naast de reguliere zorg, nooit in plaats ervan. We kijken samen naar slaap, stress, beweging, voeding en ritme. Wil je weten waar jij kunt beginnen? Lees meer op de pagina over diabetes type 2, of plan een kennismaking in de praktijk in Numansdorp.
Lees ook: Lekkende darm (leaky gut): wat is het en wat kun je doen?