Lekkende darm (leaky gut): wat is het en wat kun je doen?
Lekkende darm of leaky gut: je leest er veel over, en niet alles wat je leest klopt. Hier leggen we uit wat het is, welke klachten ermee in verband worden gebracht, wat de wetenschap er wel en niet over zegt en wat je zelf kunt doen.
Wij zijn daarbij eerlijk over wat nog niet is bewezen, want dat helpt je meer dan een mooi verhaal.
Wat is een lekkende darm?
Je darmwand is een dunne laag cellen die twee dingen moet doen: voedingsstoffen doorlaten naar je bloed en alles wat daar niet hoort, tegenhouden, zoals onverteerd voedsel, bacteriën en andere stoffen. Tussen de cellen zitten verbindingen die de wand afsluiten. Bij een lekkende darm, in vaktaal een verhoogde darmdoorlaatbaarheid, is het idee dat die barrière te doorlaatbaar is geworden. Daardoor kunnen stoffen er toch doorheen, en dat kan je afweersysteem activeren.
Welke klachten worden genoemd?
Je ziet vaak klachten als een opgeblazen gevoel, buikpijn, vermoeidheid, huidproblemen, voedselgevoeligheid, hoofdpijn en gewrichtsklachten. Het probleem is dat die klachten heel algemeen zijn. Ze kunnen door tientallen andere dingen komen, van slecht slapen en stress tot een voedselintolerantie of een andere aandoening. Een van deze klachten betekent dus niet dat je een lekkende darm hebt.
Wat is wel en niet bewezen?
Een verhoogde darmdoorlaatbaarheid is wetenschappelijk aangetoond bij sommige aandoeningen, zoals coeliakie en chronische darmontsteking (Crohn en colitis). Dat het een oorzaak is van allerlei andere klachten, is niet bewezen. 'Leaky gut syndroom' is geen officiële medische diagnose. Er bestaan ook thuistesten, bijvoorbeeld op zonuline. De betrouwbaarheid daarvan is omstreden, dus bespreek de uitslag altijd met je arts.
Wat kan de darmwand belasten?
In onderzoek worden onder andere genoemd: langdurige stress, ontstekingen en infecties, veel alcohol, bepaalde medicijnen zoals pijnstillers uit de groep NSAID's, en een eenzijdig, sterk bewerkt eetpatroon. Dat is geen bewijs dat dit bij jou de oorzaak is, maar het geeft aanknopingspunten om naar te kijken. Gebruik je medicijnen? Stop daar nooit zelf mee, maar bespreek het met je huisarts of apotheker.
Kun je een lekkende darm herstellen?
Je leest vaak over 'herstellen'. Wat we weten: de cellen van je darmwand worden steeds vernieuwd, binnen een paar dagen. Je darmen hebben dus een groot herstelvermogen. Wat je met voeding of lifestyle precies kunt bereiken bij iemand met een doorlaatbare darmwand, is nog niet goed onderzocht. Daarom beloven wij geen herstel. We kijken samen naar wat in jouw situatie kan helpen.
Wat kun je zelf doen?
Een goede basis voor je darmen is een gevarieerd eetpatroon met zo min mogelijk sterk bewerkt voedsel, genoeg slaap, ruimte voor ontspanning en regelmaat in je dag. Let op wat je lichaam doet na bepaalde voeding, en schrijf het een paar weken op. Dat geeft je en je arts meer houvast dan een lijst met verboden voedsel. Het is geen behandeling, maar een rustige basis.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Ga altijd naar je huisarts bij bloed in de ontlasting, aanhoudende diarree, onverklaard gewichtsverlies, koorts, klachten die je 's nachts wakker maken of buikpijn die niet overgaat. Bij hevige pijn, benauwdheid of bloed braken bel je 112. Dit blog is informatie en geen medisch advies.
Bij Re-Balance Health kijken we samen met je naar voeding, stress, slaap en ritme, naast de reguliere zorg en zonder beloftes. Meer over onze aanpak vind je op de pagina over leaky gut. Wil je erover praten? Plan een kennismaking, in de praktijk in Numansdorp.
Lees ook: Stress en spanning: wat doen ze met je lichaam, en wat kun je zelf doen?